Un contèxte nacional dificil
La situacion governamentala que conoissèm despí mai d’un an embe una actualitat bastida sus de problemàticas e de reflexions fòrça alunhadi dei nòstri preocupacions professionali, lu cambiaments repetitius dei ministres de l’Educacion Nacionala (5 en 18 meses : Oudea-Castera : genièr-febrièr 2024 ; Belloubet : febrièr-setembre 2024 ; Genetet : setembre-decembre 2024 ; Borne : decembre 2024-octobre 2025 e Geffray despí octobre 2025) nos plaçan en un C.D.D relacional embe lu nòstres interlocutors per fins de tractar lu sujèctes numeroses ligats a l’ensenhament public de l’occitan-lenga d’òc. Quatre meses son venguts l’esperança de vida dei nòstres interlocutors ministerials, a nautres FELCO, qu’avèm per tòca de portar au nivèu nacional lu dorsièrs de transmission de la lenga. Aquela situacion, aquel inconfòrt nos an mandats en l’obligacion de trovar, per aquesta pichina annada qu’aviavam per bastir una accion morala tra lo 1er de març, data de la nòstra darnièra AG e ancuèi, 8 de novembre, un equilibre tra temps, energia, disponibilitat e efficacitat.
Pasmens la FELCO a contunhat d’obrar
Lo trabalh en partenariat
Per fins d’avançar sus la proteccion e la promocion de l’occitan-lenga d’oc en l’ensenhament public present sus quatre regions e vuèch acadèmias, aquest equilibre l’avèm trovat premièr en li bòni relacions qu’observam e que nos permeton de menar un travalh comun de qualitat embe lu nòstres partenaris :
- l’APLV, fedèla en lo sosten e a la consideracion que pòrge a l’ensenhament dei lengas regionali a poscut releiar li nòstri preoccupacions tant sus la reforma de la formacion dei ensenhaires coma sus aquela dau Diplòme Nacional dau Brevet en l’encastre d’una audiença embe lo ministèri devenguda inesperada ancuèi per li associacions d’especialitas que siam. Vòli justament saludar lo travalh de passacion qu’es a si menar despi mai d’un an tra Patrici Roques, collèga estimat qu’a totjorn rapresentat la FELCO e portat lo messatge dei LVR au dedintre de l’APLV despí tant d’annadas, e Beatritz Bringué que deuria èstre intronisada au CA de l’APLV d’aquí quaqui setmanas.
- La nòstra revendicacion sus lo sujècte de la reforma dei concorses foguèt tanben releiada per lu sindicats, mai que mai la FSU, embe qu avèm escambiat tra lo mes de febrièr e lo mes d’abrieu per torna afortir cen que volèm per la formacion futura dei ensenhaires. Lu sindicats portèron tanben la nòstra preocupacion maja sus la reforma dau brevet dei collègis e comprenguèron qu’en termes de baissa de la valorizacion e de l’accessibilitat au nòstre ensenhament, aquesta reforma s’avesinava a aquela de Jan-Miquèu Blanquer sus lo Bac.
- Lo collectiu Pour que vivent nos langues, creat en associacion despí lo 25 d’octobre passat intervenguèt tanben sus la question de la reforma dei concorses en consequença entre autres de la nòstra demanda, Aquesta associacion, dont Maria-Joanna Verny es mandatada au nom de la FELCO per nos rapresentar e que ven d’integrar la fonccion d’administratritz, es estada un luèc d’expression e d’escota dei problèmas que rescontram e lo serà, esperi, encara longtèmps.
- L’accion de la FLAREP que la FELCO n’es sòcia despí la sieu creacion, es illustratritz de cen que conoissèm de la volontat dau ministèri de non discutir. Sus lo 2025, la FLAREP adreicèt tres demandas d’audiença au ministeri, toti demoradi sensa respòsta. La setmana passada, una quatrièma demanda foguèt formulada au novèu ministre Edouard Geffray.
- Au nivèu dau Congrès de la lenga occitana dont la FELCO occupa tanben una plaça au Consèu d’Administracion, l’investiment de Maxime Juniet que nos li rapresenta permetèt entre autres lo reviscolament dau Consèu dei usatgièrs. En un registre mai tecnic e de passion que podèm exprimir per la lenga, aquèu consèu tracterà lu besonhs que nautres ensenhaires serèm en capacitat d’exprimir au nivèu dei otís per la lenga. Pura, aquesta participacion au Congrès nos permete pas encara de contribuir a l’elaboracion de la paraula politica portada en lo sieu nom.
Lo seguit de l’actualitat
La convencion-cadre
Maugrat lo silenci ministerial en fàcia de nautres, avem trovat un equilibre d’accion tanben mercés a l’actualitat. Après tres ans d’aspera, après manti participacions a d’acamps, totplen de contribucions tècniqui qu’avèm fargadi, la convencion-cadre es sus lo ponch d’èstre renovelada. Aquesta, que nos laissa tra esperanças e dubis, serà evaluada segont la sieu fòrça d’aplicacion sus lo terrenh que li declinasons academiqui permetràn d’imaginar. Sus lu tres darnièrs meses, la FELCO a totplen escambiat embe l’OPLO per faire remontar lu ponches problematics relevats en la redaccion d’aqueu projèct de convencion.
La mission Brisson-Daniel – lo nom de la lenga
L’actualitat foguet tanben provedida per la mission menada per lo senator dei Pireneus Atlantics Max Brisson e de la senatritz Karine Daniel sus l’aplicacion de la lei Molac. En aquel encastre, la FELCO foguèt audicionada en setembre e de prepaus e arguments nòstres figuran dintre lo rapòrt definitiu. En aqueu rapòrt justament, avem pas mancat de relevar la preséncia d’un tablèu que presenta l’ensenhmant de l’occitan d’un biais asardós e non-confòrme ai apelacions oficiali. Avèm entamenat de demarchas per faire corregir aqueli aproximacions.
La borsa Ensenhar – estudiants – lo concors de l’agregacion
Una actualitat que nos a tanben occupats es aquela de la supression de la borsa Ensenhar estudiant e la non dubertura dau concors de l’agregacion.
Sus la premièra, la relacion de confiança qu’avèm embe l’OPLO nos permetèt d’escambiar embe lu sieu servicis e d’audir lu sieu arguments que menèron en aquesta supression.
Sus la segonda, l’intervencion d’elegits e un còu de mai, lo ligam embe li autri lengas permetèt de restabilir la situacion e d’assegurar la dubertura dau concors per la session 2026.
Una novèla inspectritz generala
Enfin, l’actualitat es tanben la nominacion d’una nòva inpectritz generala embe qu avèm dubert un dialòg positiu e de confiança quora nos recebet au ministeri au mes de julhet.
La participacion a l’Estivada, lo sosten a La passem
L’equilibre en la nòstra accion, l’avèm tanben trovat en lu eveniments festius qu’avèm sostenguts o que li avèm directament participat, coma a l’Estivada dont mai d’un desenau de collègas respondèron present tres jorns durant per tenir lo banc de la FELCO, o la modèsta participacion finaçaria qu’avèm actada per La Passem.
Una direccion collegiala
Enfin, l’equilibre en la nòstra accion maugrat lo mesprètz ministerial es vengut tanben de la convivialitat, de la fisança e dau seriós de cada collèga investit dintre lo burèu de la FELCO e dintre lo CA, dintre lu desenaus de preocupacions que podèm aver cada setmana e que mercés a la reactivitat e a l’escota tròvan totjorn una respòsta, una solucion, una dralha da segre. Aqueu foncionament fa que lo president que sieu, inspirat e reconoissènt dei mieu predecessors Yan Lespoux e Felip Martel, si sente rassegurat de veire que cau que sigue la situacion, cau que sigon lu fastidis que rescontram, e sabèm que son numeroses, pas un solet collèga demorerà solet en lo sieu canton.