CREO Aquitània – Mot del president e convocacion AG 14 d’octòbre Garlin (64)

PartagerShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+

« Un mot » deu president deu CREO Aquitània.

NB : sus aquel ligam, la convocacion a l’A.G. del CREO Aquitània : AG Garlin 2017

Cars collègas, drin mei de dus ans que’s son escorruts desempuish la creacion deu navèth CREO, en Aquitània, tà l’acadèmia de Bordèu. Mes la gestacion deu projècte que durè mei de tres ans. En 2012, que hasèva cinc ans qu’ensenhavi en classa bilingua e que’m pareishèva alavetz necessari d’amassar los ensenhaires (deu primari, deu segondari e deu superior) en un collectiu professionau tà balhar coeréncia au noste ensenhament e tà’ns hicar en contacte mutuau de faiçon mei estructurada. Tostemps en 2012, a Tolosa, au parat d’ua manifestacion de defensa e promocion de l’occitan, un encontre dab Maria-Jana Verny, professora a Montpelhièr e secretària de la FELCO, qu’acabè de’m convéncer de que’ns calèva organizar. Las autas acadèmias occitanas qu’avèvan ua representacion seguida e reconeishuda deus professors dab CREOs o associacions similaras. Aqueras representacions academicas qu’èran, e que son tostemps, arregropadas dens la FELCO (Federacion  deus ensenhaires de lenga e de cultura d’òc). A mentàver que lo burèu de la FELCO ei l’un deus interlocutors naturaus deu Ministèri. En Aquitània arren mei ne foncionava.
En 2015, que ns’èm escaduts a tornar apitar ua associacion estructurada, declarada e adara reconeishuda : lo navèth CREO Aquitània (Collectiu regionau per l’ensenhament de l’occitan e en occitan). Qu’èm, desempuish lavetz, integrats dens la FELCO. De mei, qu’èi acceptat d’estar membre deu CA de la FELCO.

Tornem en darrèr ! En 1992, la creacion deu CAPES d’occitan qu’obriva navèras perspectivas e que balhava ua navèra legitimitat ad aqueth ensenhament dens lo segondari. Lo superior, màgerment a Montpelhièr e a Tolosa, e dens ua mendra mesura a Pau e a Bordèu qu’a permetut dinc adara de mantiéner recèrca e de perpausar un ensenhament de l’occitan e en occitan (dab modalitats divèrsas segon los periòdes e las universitats). Circularas de 1981-1982 que permetón d’estructurar un ensenhament de l’occitan dens lo primari; los caminaires que hasón alavetz un gran tribalh de promocion e de vulgarizacion de l’occitan a l’escòla e auprès de las familhas. Lo desvolopament de l’ensenhament a paritat orària dens lo primari que’m sembla d’estar l’ua de las mei bonas escadudas d’aquestas darrèras annadas. Ne desbrombi pas tanpòc los qui an ubèrt la via dab las Calandretas, apareishudas en Bearn a la fin de las annadas 70, e qui segueishen dens ua via mei autonòme de perpausar aqueth ensenhament, en primari e en segondari.

Alavetz, tot que va plan ? Tot va de lis ?… Que poish audir las vòstas responsas : « Malaja ! Que nani ! » Se volem har bona figura, que diseram que, dens lo primari, qu’èm las victimas deu succès de la demanda d’escolarizacion en occitan. Mei d’escolans en sites bilingües, mei de sites ubèrts. E que n’arribam a mancar de professors! (La penuria conjoncturau de professors dens lo primari qu’ei ua realitat au par de la dinamica establida per l’ensemble deus actors de l’auhèrta d’ensenhament. Que i a problèmas de recrutament quitament au Bascoat). Çò qui hè que las condicions d’ensenhament pòden vàder mei esquèrras. Çò qui hè que quauques uas/uns dobtan, tienen cap, sofreishen e abandonan.
Lo segondari e lo superior qu’an patit de las politicas desestrugas o destructoras de l’auhèrta d’ensenhament mes los enjòcs, peu moment ne son pas los medishs. Qu’èm luenh de las possibilitats de paritat orària au collègi o au licèu. Lo superior qu’a avut, dinc adara, probablament mei de possibilitats d’auhèrta d’ensenhament que non pas de demanda estudianta. N’ei pas un constat definitiu. Be sabem lo primari qu’averé d’alimentar los cursus deu segondari, com lo segondari averé d’assegurar un minímum d’estudiants a l’universitat, mes ne fonciona pas atau… peu moment.
Totun, la màger part de nosauts, dinc adara, per professionalisme, per militantisme o per ideau que persegueishen dens lo « mestièr » de la transmission de l’occitan.

Alavetz, qué har tà que l’ensenhament de l’occitan e’s desvolope dens condicions corrèctas tà tots (escolans, professors e autes partenaris) ?
Que cau prumèr, de segur, professors plan formats, dens la formacion iniciau com dens la formacion continua, çò qui significa pro de formators e de lòcs de formacion. Tad aquò har que cau moneda publica e ua politica coerenta, a tots los nivèus. E aquiu que tocam a causidas de societat e donc a la politica ! La question qui’s pausa de faiçon recurrenta e que ne trencarèi pas ací : E podem estar segurs que l’Estat francés dab los sons servicis (ministèris, administracion) ei lo garant, l’aprigador, de la defensa e de la promocion de l’occitan (e autas lengas minorizadas) ? Se tribalham dens lo servici public qu’ei per’mor qu’ac pensam… probable ? Non ? Anem, de còps que dobtam. Mes qu’ei shens qu’un ahar de ministèri. L’escòla qu’ei tanben tributària de la societat dens la quau e vivem. Que constatam regularament que, se sondatges o enquèstas amuishan l’estacament d’ua majoritat de personas a las lengas « regionaus », la medisha proporcion n’ei pas prèsta a escolarizar los sons dròlles en occitan e aquò shens d’estar en capacitat de transméter la lenga a casa.

Avisem-nse tanben de non pas pensar que las dificultats qu’encontram dens l’exerici deu noste mestièr e son totas especificas a l’ensenhament d’ua lenga regionau. Per experiéncia personau o per’mor de costejar collègas « unilingües » be sabem que maishantas condicions de tribalh (efectius, relacions dab collègas/directors/inspeccion/mairias/familhas, pòstes fragmentats, etc.) que pòden aparir a qui que sia. Qu’ei per’mor d’aquò que n’avem pas interès a nse copar deu monde sindicau o de la massa deus collègas « unilingües ». Qu’an de préner en compte çò d’especific a l’ensenhament de l’occitan mes qu’avem de seguir çò qui’s passa dens l’escòla en generau.

L’accion collectiva ne balha pas tostemps satisfaccion e mei d’uns que’s viran de cap a un comportament individualista. Que sufeish d’espiar quant de personas participan a las accions sindicaus o politicas. Ei per’mor d’aquò que cau deishar tot ideau ? E cau deishar de saunejar a ua environament sociau qui favorize la convivéncia, la diversitat, l’obertura a d’autas culturas hòra « mercat » ?
Au noste modèste nivèu, lo d’ua associacion professionau, que participam a la mesa en relacion necessària de monde qui tribalhan lo mei sovent isolats o esbarrisclats. Que nse demora totun engüèra a convéncer mei de collègas deu segondari a participar a la nosta associacion ! Lo CREO Aquitània ne balha pas responsa a tot, n’empacha pas desillusions mes har shens que’m pareisheré ua regression.
I a quauques annadas, dens ua amassada de regents, ua directora que disèva que’u se tardava de foncionar dab professors (d’occitan) « normaus » / « lambda » dens la soa escòla bilingua tà non pas aver a s’encuentar de questions de militantisme. Ne n’èri pas d’acòrd, tot simplament per’mor que’m semblava evident que tot professor d’occitan èra obligat de’s despassar tà póder avançar e créder a çò que hasèva. Qu’èm engüèra luenh d’ua normalitat de l’ensenhament de l’occitan.
Òc, l’occitan que demora un ensenhament facultatiu, a tots los nivèus, e donc la qualitat de l’auhèrta d’ensenhament qu’a d’estar au dessús de la mejana. B’ei plan que familhas, collectivitats territoriaus e autas associacions e demanden l’ensenhament de l’occitan, mes que hèm quan familhas e tiran los dròlles deu cursus en primari ? O quan dèishan l’occitan un còp los dròlles passats dens lo segondari ? Que hèm quan lo personau politic tien dus discors divergents, l’un tà París e l’aute tau « país » ? Aquò tà díser que’m sembla illusòri de considerar l’occitan com ua matèria egau a las autas… tant que demora facultatiu !
Alavetz, a quan l’obligacion de l’ensenhament de l’occitan ? Dab quinas modalitats ? Ai ! que’m sembla que vam tocar a un subjècte tabó ! Dens la França « eternau » de quauques uns, nada plaça assegurada tà lengas e culturas minorizadas. Que v’ac disèvi, que s’apèra politica. Mes tot cadun qu’ei libre de participar au debat.

Cars collègas, que nse demora lo monde culturau associatiu qui participa beròjament a l’illustracion de nosta lenga e de nosta cultura, de faiçon ubèrta a las autas culturas. E que podem tanben participar a l’accion sindicau e que’ns podem engatjar en politica. E puish que podem transméter la lenga a casa…
En atendent, que podem har víver lo CREO Aquitània de faiçon regulara, com essajam d’ac har dab lo burèu e lo CA desempuish dus ans, o de faiçon ponctuau en participar a l’AG annau. (Aquest’an l’AG que’s debanarà lo dissabte 14 d’octobre. Que’vs balharam mei de precisions sus los oraris e lo lòc dens los dias a viéner.)

Se s’escad, e s’èi la hidança de l’AG, que perpausarèi de demorar un an mei dens lo burèu deu CREO. Mes alavetz, en 2018, que deisharèi tota responsabilitat. Se pro de monde e creden a la necessitat de mantiéner lo CREO Aquitània, que i averà de segur monde valents tà préner la seguida.

Que seré un signe de vitalitat d’aver reaccions au men devís (positivas, negativas o dubitativas !). Mercés de mandar vòstes comentaris o interrogacions a l’adreça deu CREO. E ca-vietz numerós a l’AG.

Coraument

Joan-Luc Landi, president deu CREO Aquitània

lo 10 de seteme de 2017

Ce contenu a été publié dans Actualitats CREO Aquitània. Vous pouvez le mettre en favoris avec ce permalien.